Op 12 november 2024 deed de Hoge Raad uitspraak in een zaak over het recht om te demonstreren. Het ging om een demonstrant die op 24 mei 2020 deelnam aan een pro-Palestinademonstratie op de Dam in Amsterdam. De gemeente had bepaald dat deze demonstratie op het Museumplein moest plaatsvinden, niet op de Dam. De demonstrant hield zich niet aan deze regel, wat leidde tot een strafzaak.
Locatiebeperkingen voor Demonstraties
De gemeente Amsterdam had specifieke regels voor pro-Palestina- en pro-Israëldemonstraties. De pro-Palestinademonstraties mochten om de week op de Dam plaatsvinden, maar moesten in de tussenliggende weken uitwijken naar het Museumplein. Op dezelfde manier werden de pro-Israëldemonstraties afwisselend gepland. Op deze manier kon elke groep wekelijks demonstreren, maar werd de locatie afgewisseld.
Aanhouding en Veroordeling
Toen de verdachte de oproep van de politie om de Dam te verlaten negeerde, werd hij aangehouden. Het gerechtshof veroordeelde hem later voor het overtreden van artikel 11 van de Wet openbare manifestaties, omdat hij de beperkingen van de burgemeester had genegeerd. Het hof vond de beperking redelijk: de gemeente zorgde er met deze regeling immers voor dat beide groepen regelmatig konden demonstreren.
Hoge Raad Steunt Beslissing Gerechtshof
De Hoge Raad was het eens met het oordeel van het gerechtshof. Volgens de Hoge Raad heeft de gemeente vrijheid in het bepalen van geschikte locaties voor demonstraties. Het Museumplein, net als de Dam, ligt centraal in Amsterdam. Het is geen afgelegen plek waar weinig mensen komen. Door deze locatie te gebruiken, voldoet de gemeente aan de Europese eisen: de samenleving wordt geconfronteerd met verschillende meningen, wat belangrijk is voor een gezonde democratie.
Wat Betekent Dit voor Demonstranten?
Deze uitspraak van de Hoge Raad laat zien dat gemeenten beperkingen mogen opleggen aan de locatie van demonstraties, zolang deze locaties zichtbaar en toegankelijk blijven. Dit betekent dat de vrijheid van meningsuiting gewaarborgd blijft, zelfs als er praktische beperkingen zijn. Demonstranten kunnen dus worden doorverwezen naar andere centrale locaties, zonder dat hun rechten worden geschonden.
Meer weten?
Bel met Jos Hemelaar!